Ankara’da İncirlik’e şartlı evet

ABD Başkanı Barack Obama’nın, IŞİD’e karşı 4 aşamalı eylem planını açıklamasının ardından gözler Ankara’nın kararına çevrildi. ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’in ziyaretinin ardından bugün de Dışişleri Bakanı John Kerry Ankara’ya geliyor. Ankara’nın çekirdek koalisyona ne ölçüde katılacağı da yavaş yavaş netleşiyor.

Bu çerçevede İncirlik Üssü’nü IŞİD’e karşı mücadelede kullanıma açmaya sıcak yaklaşan Ankara, “İnsani yardım malzemelerinin sevkıyatı ve silahsız uçaklar” şartını öne sürecek.

Cumhuriyet’in haberi:

Ankara, ilki önceki gün yapılan Ulusal Güvenlik Toplantısı’nda IŞİD konusunda atılacak adımları da masaya yatırmıştı. Başbakan Ahmet Davutoğlu başkanlığında yapılan değerlendirmelerde, örgütle mücadelenin en önemli yanının, Irak’ta peşmerge ve merkezi ordunun, Suriye’de ise Özgür Suriye Ordusu’nun desteklenmesi olduğu vurgulanırken Türkiye’nin bunun için üstüne düşeni yapabileceği üzerinde durulmuştu. Buna karşın Ankara Türkiye’nin, örgüte karşı bir askeri operasyonda yer almayacağı konusunda görüş oluşturmuştu.

Tüm bu değerlendirmelerden saatler sonra ABD Başkanı Obama, düzenlediği basın toplantısıyla IŞİD’e karşı yürütülecek “4 ayaklı” planı dünyaya açıkladı. IŞİD’e kara yerine hava operasyonları yapılması, Ankara’nın da üzerinde durduğu gibi Irak ordusunun desteklenmesi, koalisyona destek verecek ülkelerin mücadele kapasitelerinin artırılması ve IŞİD’e mali desteğin kesilmesi ile insani yardımların düzenli olarak ulaştırılması şeklinde sıralanan eylem planının ardından Türkiye’nin nerede duracağı konusu daha da önem kazandı.

Kaynaklar, Türkiye’nin IŞİD’e karşı eylem planını son bir haftada değil, aylar öncesinden tüm seçenekleriyle gündeminde tuttuğunu belirtirken şu an için Türkiye’nin muharip güç olarak plana dahil olmasının gündemde bulunmadığını ifade ediyor.

Aynı şekilde hava sahasının operasyonlar için açılması da düşünülmüyor. Ancak yapılan temaslarda üzerinde durulan bir diğer konu daha var; o da İncirlik Üssü’nün kullanıma açılıp açılmaması, açılması durumunda ne şekilde kullandırtılacağı.

Bu çerçevede Ankara İncirlik’in kullanılmasına “şartlı evet” diyor. Üssün IŞİD’le mücadele sürecinde kullanıma açılması ancak bunun yalnıza insani yardım malzemelerinin sevkıyatı ve silahsız uçakların kalkışı için yapılması üzerinde duruluyor.

Türkiye’nin konumunu netleştirmeye çalıştığı şu günlerde ABD’den son üst düzey temsilcisi de bugün Ankara’ya geliyor. Hafta başında Ankara’ya gelerek IŞİD’le mücadele için kurulacak koalisyona,“Türkiye’nin de katılımına ihtiyaç duyulduğunu” net bir şekilde dile getiren ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’in ardından bugün de Dışişleri Bakanı John Kerry Ankara’da olacak. IŞİD gündemiyle bir süredir bölgede temaslarda bulunan Kerry, Irak ve Ürdün’ü ziyaret etmişti. Kerry, daha sonra Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun da bulunduğu Suudi Arabistan’daki IŞİD toplantısına katılmıştı.

Yeni Şafak ise kararın olumsuz olduğunu aktarmakta: 

Olası bir kara harekatı talebine Türkiye’nin kesinlikle olumsuz cevap vereceği belirtiliyor. Türkiye’nin ‘koalisyon’a vereceği tek desteğin lojistik yardım olacağı ifade ediliyor. Ankara, lojistik destek için yeni bir tezkereye ihtiyaç olup olmadığını da masaya yatırdı. Yetkililer çalışmaları yürütüyor. Türkiye, ABD ve diğer müttefiklerine İran konusunda da uyarıda bulanacak. İran’ın IŞİD ile mücadele konusundan uzak tutulmasını isteyecek Ankara, İran’ın bu işlere dahil edilmesi halinde durumun Şii-Sünni çatışmasına dönüşme endişesini muhataplarına iletecek. Ankara, böyle bir durumda IŞİD’in Sünni halkta karşılım bulacağı uyarısında bulunacak. B

unun yanında Türkiye, ABD’ye eski Irak Başbakanı Nuri El Maliki konusunda sitemde de bulunacak. Ankara, ABD’ye Nuri El Maliki konusunda üç yıl önce yaptığı uyarıyı hatırlatacak ve Irak’taki IŞİD kaosunun Maliki’nin aşırı Şii yanlısı politikalarının eseri olduğunu bir kez daha dile getirecek.

ABD’nin Irak ve Suriye’de IŞİD hedeflerine yönelik yapmayı planladığı operasyon Ankara’da en üst seviyede masaya yatırıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başbakan Ahmet Davutoğlu’nu kabul etti. Yaklaşık 2 saat süren görüşmede ana gündem maddesinin ABD teklifi ve operasyon planı olduğu belirtiliyor.

Erdoğan daha sonra Genelkurmay Başkanı Necdet Özel ile kuvvet komutanları ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarı Hakan Fidan’ı, ayrı ayrı kabul etti. Görüşmelerde IŞİD’e ilişkin harekat tarzı ele alındı.

ABD’nin IŞİD’e yönelik operasyon planı diplomasi trafiğini hızlandırdı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, haftasonu Katar’a resmi bir ziyaret gerçekleştirecek. Erdoğan, ziyarette Katar Emiri ile de görüşüp IŞİD konusunda Türkiye’nin tezlerini aktaracak.

Yeni Şafak’ın hükümetten iyi haber alan Ankara Temsilcisi Abdülkadir Selvi arka planı şöyle aktarıyor:

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başbakan Davutoğlu, henüz yeni görevlerinde 2 haftalarını doldurmadan çetin bir sorunla karşı karşıya kaldılar. Yeni Türkiye’nin yeni sınavı böylece ortaya çıktı.

IŞİD konusunda ne karar verecekler?

Öncelikli olarak şunu kaydetmek isterim ki, Ankara temkinli.

Ayrıca yıllardır, Irak’ta Nuri El Maliki’nin, dışlayıcı Şii yönetiminin Irak’ı parçalanmaya iteceği, diğer etnik ve mezhebi grupları terörize edeceği uyarısını yapmış olmanın verdiği bir haklılıkla hareket ediyor. O nedenle pozisyonu güçlü.

Irak’ın ardından bugün Ankara’yı ziyaret edecek olan John Kerry, daha önce IŞİD’le mücadele konusunda Ankara’nın katkısını talep ettiğinde, kendisine, ‘Biz IŞİD terörüyle mücadeleye sıcak bakıyoruz. Ancak bunu çok gürültülü bir şekilde yapamayız. Bizim rehinelerimiz var. Bu konuda bizi anlayışla karşılamanızı bekliyoruz. Biz sessiz bir şekilde mücadelenin yanında oluruz’ mesajı verilmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da Galler’deki ikili görüşmesi sırasında Başkan Obama’ya politikamızı anlatmış ama rehinelerimiz nedeniyle anlayışla karşılanmamızı istemişti.

Ankara, IŞİD’le mücadelenin gerekli olduğuna inanıyor. ABD öncülüğünde oluşan ittifakı destekliyor. IŞİD konusunda bir kafa karışıklığı yok. IŞİD, en fazla zararı Müslümanlara veren bir terör örgütü.

Suriye’de Özgür Suriye Ordusu’na karşı Esed tarafından bir kara gücü gibi kullanılan, ABD himayesinde palazlanan bir örgüt.

IŞİD’le mücadelenin 1 Mart tezkeresi ile kıyaslanmasını ise doğru bulmuyor.

Çünkü o zaman Irak’ta stabil bir yönetim vardı. Ankara, müdahalenin istikrarsızlık getireceği endişesini taşıyordu. Bu doğru çıktı.

Ayrıca o günkü Türkiye farklıydı. O gün askeri vesayetin güçlü olduğu, AK Parti’nin iktidarda birkaç ayını ancak tamamladığı bir Türkiye vardı. O zaman ki Ortadoğu’da bugünkü gibi değildi.

Öncelikli olarak Ankara, IŞİD’in ABD’nin yanlış politikalarının bir sonucu olduğunu görüyor. Irak ve Suriye’yi bir cehenneme çeviren ABD’nin, elini ateşe sokmadan yangını bölgesel güçlere söndürtme isteğinin farkında.

Ancak bu yangının da sönmesi ve IŞİD’le mücadele edilmesi gerektiğine inanıyor. Çünkü IŞİD bir sorunsa, en fazla 49 rehinesi bulunan Türkiye için sorun.

Ancak Türkiye’nin başında başta Suriye süreci olmak üzere her defasında savaşa girmesi için bir çok neden olmasına rağmen ülkeyi ateşe atmadan yönetme becerisini gösteren bir AK Parti iktidarı var.

IŞID’le mücadele konusunda, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Davutoğlu’nun bildiği genel bir çerçeve var. Ancak henüz Türkiye’den net olarak bir talepte bulunulmuş değil. Türkiye’den kara harekatına katılması mı bekleniyor yoksa lojistik destek yeterli görülecek mi?

ABD, füzeler ve bombardıman uçaklarıyla havadan vuracak, bölgesel güçler ise karadan süpürme harekatı yürütecek.

Genel planın böyle olduğu düşünülüyor.

IŞİD’le mücadeleye, ‘Temkinli ve sessiz’ destek verilirken, 1 Mart’ta olduğu gibi TBMM’den bir tezkere çıkarılmasına ihtiyaç olacak mı, yoksa terörle mücadele konusunda uluslararası anlaşmalar yeterli mi?

ABD’den gelecek talebe göre, işin hukuki statüsünün ne olduğu konusunda da bir çalışma yapılıyor.

Bununla birlikte genel çerçeve şu:

IŞİD’le mücadeleye destek veririz ancak sahada olmayız, kara gücüne girmeyiz. Hele rehinelerimizi kurtarmadan riskli hiçbir şey yapmayız.

Geçerli soru şu: ABD bir kara harekatına girmezken, biz niye girelim?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *