AB, Danıştay kararından memnun

 

Üç bakan çocuğu ve bürokratların da aralarında bulunduğu yolsuzluk ve rüşvet operasyonundan sonra Adalet ve İçişleri bakanlıklarının 20 Aralık 2013’te gece yarısı değiştirdiği Adlî Kolluk Yönetmeliği, Danıştay’dan döndü.

Danıştay 10. Dairesi, ‘Adlî Kolluk Yönetmeliği’nde değişiklik yapan yönetmeliğin’ yürütmesini durdurdu. 1’e karşı 4 üyenin oyçokluğuyla aldığı kararla adlî kolluk görevini yürüten savcı ve polislere amirlerine bilgi verme zorunluluğu getiren ve ‘soruşturmanın gizliliğine’ darbe vuracak yönetmeliğin uygulanması zorunluluğu, yapılacak yargılamanın sonuna kadar kalktı. Danıştay, gerekçesinde yönetmeliğin ‘telafisi güç ya da imkansız zarara yol açacağını’ belirtti. Türkiye Barolar Birliği, yönetmeliğin Anayasa’ya ve Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK), hukukun üstünlüğü ile yargı bağımsızlığına aykırı olduğu gerekçesiyle Danıştay’a yürütmeyi durdurma istemiyle iptal davası açmıştı. HSYK da yönetmeliğin yargı bağımsızlığına, kuvvetler ayrılığı ilkelerine, Anayasa ve CMK’ya açıkça aykırı olduğunu açıklamıştı. Kararı değerlendiren emekli askerî hakim Ümit Kardaş, “Yargının önü kesilmişti. Danıştay’ın kararı gayet hukukî, soruşturmanın gizliliği devam edecek” dedi.

20 Aralık 2013’te gece yarısı Adalet ve İçişleri bakanlıklarının değiştirdiği Adli Kolluk Yönetmeliği’ne Danıştay’dan yürütmeyi durdurma kararı çıktı. Bakan çocukları ile ünlü işadamları ve bürokratların rüşvet ve yolsuzluk soruşturması kapsamında gözaltına alınmasının ardından yayımlanan yönetmelikle, savcıların vermiş oldukları talimatların başsavcı onayına sunulması, kolluğun savcıların talimatlarını yerine getirirken başsavcının da olurunu aramaları, kolluğun el koyduğu olayları yargısal faaliyetle hiçbir ilgisi olmayan mülki amirlere bildirmesi zorunluluğu getirilmişti. Düzenleme hakkında Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından Danıştay’a yürütmeyi durdurma istemli iptal davası açılmıştı.

Danıştay 10. Dairesi, Adli Kolluk Yönetmeliği değişikliği iptal davalarını dün görüştü ve yürütmeyi durdurdu. Oyçokluğuyla alınan kararın gerekçesinde şu ifadeler yer aldı: “Yönetmelik hükümleri kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırı biçimde ceza soruşturma sürecine ilişkin usul kuralları içermekte, adlî makamların görev ve yetki alanlarına ilişkin düzenleme getirmektedir. Aynı zamanda Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 157. maddesinde yer alan soruşturma gizliliği kuralını da zedeleyecek nitelikteki hükümler, idarî düzenleme yetkisinin aşılması nedeniyle yetki yönünden açıkça hukuka aykırı bulunmaktadır.”

Karar alınırken, davalı idarenin savunması alınmadı. Bu kararın ardından yargılamanın sonuna kadar yönetmelikte yapılan değişiklik uygulanamayacak. Danıştay 10. Dairesi’nin kararına eski Adalet Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Mustafa Elçin’in itiraz ettiği, kararın 4 üyenin oyçokluğuyla alındığı öğrenildi.

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) da önceki gün yaptığı açıklamada, hükümetin 21 Aralık tarihinde değiştirdiği, soruşturmanın gizliliğini ortadan kaldıran Adli Kolluk Yönetmeliği’nin yargı bağımsızlığına, kuvvetler ayrılığı ilkelerine, Anayasa ve Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK) açıkça aykırı olduğunu vurgulamıştı. Emniyet tarafından gözaltı kararının uygulanmamasına dikkat çeken HSYK, kanuna göre polisin savcının emrinde olduğunun altını çizmişti. Açıklamada adli kollukla ilgili Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki hükümler şöyle özetlenmişti: “Bir suçun işlendiğini öğrenen cumhuriyet savcısı, emrindeki kolluk görevlileri marifetiyle doğrudan doğruya her türlü araştırmayı yapabilir. Adli kolluk görevlileri savcının adliyeye ilişkin bütün emirlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.”

Ve iki uzman görüşü:

Emekli Askeri Hâkim Ümit Kardaş:Güzel bir gelişme. Bu kararla eski adli kolluk sistemi devam edecek. Bu da soruşturmanın gizliliğinin devam edeceği anlamına geliyor. İptal kararı verinceye kadar dava devam etse de yürütmeyi durdurma kararı verilmesiyle o yönetmelik değişikliğinin artık uygulanma imkânı kalmadı. Zaten değişiklik hukuka ve kanuna uygun değildi. Danıştay da savunma almayı gerek bile görmeden hakikaten ‘telafisi imkânsız zararlar görülebilmesi’ gerekçesiyle yürütmeyi durdurmuş oldu. Yargının önü kesilmişti. Dava açma imkânı kalmamıştı.

 

Emekli Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Ahmet Gündel: Danıştay yürütmeyi durdurarak yerinde ve doğru bir karar verdi. Anayasaya aykırı olan hukuksuz bir uygulamayı durdurarak yargıya sahip çıktı. Bu uygulama, yürütmenin yargı tarafından denetlenmesine ve soruşturmanın gizliliğine aykırıydı. Görevine yeni başlayan Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın HSYK’nın açıklamasını eleştirmesi ve korsan bir açıklama tarzında ifadede bulunması doğru değil. Danıştay, verdiği kararla Türkiye’nin bir hukuk devleti olduğunu belirtmiştir.

 

 

Danıştay’ın Adlî Kolluk Yönetmeliği’ndeki değişikliğin yürütmesini durdurma kararına Avrupa Birliği’nden (AB) destek geldi.

AB de karardan memnun.

Dün bir açıklama yapan AB Genişleme Komiseri Stefan Füle, “Askıya almayı memnuniyetle karşılıyorum.” dedi. Soruşturmanın ‘bağımsızlığı ve tarafsızlığı’nı ihlal konusunda daha önce de endişelerini paylaştığını hatırlattı ve iddiaların şeffaf şekilde araştırılmasını istedi. Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportorü Ria Oomen-Ruijten de yaptığı yazılı açıklamada, hukukî sürece müdahale edilmemesi çağrısında bulundu.

AB Genişleme Komiseri Füle, yolsuzluk soruşturmasındaki gelişmelerle ilgili 3. açıklamasını yaptı. Daha önceki iki açıklamanın aksine son açıklamayı sözcüsü yerine bizzat kendisi yapan Füle, endişelerinin derinleştiğini açıkladı. Füle, geçtiğimiz günlerde yapılan adli kolluk yönetmeliğindeki değişikliğin yargının bağımsızlığına ve çalışma kapasitesine zarar verdiğine işaret etti. Çok sayıda polis amirinin görevden alınmasını da kaygıyla takip ettiğini vurgulayan Füle, yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığının teminat altına alınmasını istedi. Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Oomen-Ruijten ise açıklamasında, bağımsız ve tarafsız bir yargı sürecinin demokratik sistem için hayatiyetinin altını çizerek, “Son gelişmeler, soruşturmaların tarafsızlığı ve güçler ayrılığı hakkında kaygılara neden olmaktadır.” ifadelerini kullandı.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *